Janković Svetlana 2025. Žene u muškim poslovima. 449-458.
U: Žene u modernom društvu –izazovi i mogućnosti.
Ur: Macanović Nebojša. Banja Luka: Centar modernih znanja.
ISBN 978-99976-073-3-1
COBISS.RS-ID 142626305
Pregledni naučni rad
UDK:316.662:342.7-055.2
DOI:10.7251/ZCMZ0125449J
ŽENE U MUŠKIM POSLOVIMA
mr Svetlana Janković147, potpukovnica u penziji
Centar za podsticanje dijaloga i tolerancije, Čačak
Apstrakt:Tema rada je analiza brojnih poteškoća sa kojima su se žene suočavale kroz istoriju pri ulasku u tradicionalno „muška“ zanimanja, kao i postepeno osvajanje sve više prostora u različitim sektorima. Industrije poput građevinarstva, inženjerstva, IT sektora, vojske, policije, avijacije i dr. dugo su bile rezervisane za muškarce, ali su žene dokazale svoju sposobnost i kompetentnost, često postižući zapažene rezultate. Cilj rada je ukazati na prisustvo i značaj žena u tradicionalno muškim profesijama, identifikovati prepreke s kojima se suočavaju, te istražiti promene u percepciji i društvenim normama koje oblikuju njihov položaj na tržištu rada. Posebna pažnja posvećena je inicijativama i politikama koje doprinose većoj rodnoj ravnopravnosti u ovim strukama. U radu se razmatraju sledeće teme: tradicionalna podela zanimanja prema polu koja se postepeno menja; prepreke i izazovi s kojima se žene i dalje suočavaju; rodni stereotipi i diskriminacija koje otežavaju profesionalno napredovanje; značaj edukacije, politika jednakih zarada i rodne osetljivosti u radnim okruženjima kao ključni faktori za povećanje broja žena u „muškim“ zanimanjima. Posebno su istaknuti primeri uspešnih žena koje služe kao inspiracija i dokaz da kompetencije ne zavise od pola. Metodološki okvir obuhvata desk analizu literature i obradu statističkih podataka. Induktivnom
metodom analiziraju se lični primeri autorke, kao i drugih žena koje rade u ovim profesijama. Komparativno se ispituju politike različitih država i organizacija koje podstiču rodnu ravnopravnost u radnom okruženju. Zaključuje se da, iako su društveni uslovi postali egalitarniji, žene i dalje nailaze na prepreke kao što su rodne predrasude, diskriminacija, neravnopravna zarada, stakleni i sivi plafon, kao i izazovi u balansiranju privatnog i poslovnog života. Promene u zakonodavstvu, inicijative za ekonomsko osnaživanje žena i veća vidljivost uspešnih žena u ovim oblastima mogu doprineti smanjenju rodnog jaza. Njihovo prisustvo donosi raznolikost, inovacije i nove perspektive, čineći radno okruženje kvalitetnijim, a društveni progres neizbežnim. Dugoročno, obrazovanje i promena društvenih stavova ključni su za postizanje pune ravnopravnosti u svim profesijama.
Ključne reči: muška zanimanja, rodni stereotipi, diskriminacija i predrasude, rodna ravnopravnost, radno okruženje
WOMEN IN „MALE“ JOBS
Svetlana Janković, MA, retired lieutenant colonel
Center for Encourage Dialogue and Tolerance Čačak
Abstract: The topic of the text is an analysis of the numerous difficulties women have faced throughout history when entering traditionally „male“ occupations, as well as the gradual conquest of more and more space in various sectors. Industries include construction, engineering, IT, military, police, aviation, and others. They have long been reserved for men, but women have proven their ability and competence, often achieving notable results. The work aims to point out the presence and role of women in traditionally male professions, identifying the obstacles they face, researching changes in perception and social norms that affect their position on the labor market. Initiatives and policies contributing to greater gender equality in these professions are examined. The topics are the traditional division of occupations according to gender, which is successively changing, the bstacles that women still face as numerous challenges; gender stereotypes and discrimination that often make it difficult for women to advance in their careers; education, equal pay policies and gender sensitivity in working environments as a key indicator for increasing the number of women in the so-called male occupations; examples of productive women in these professions that serve as inspiration and proof that competence does not depend on gender. Methodologically, a desk analysis of literature and statistical data is used. Using the inductive method, personal examples as well as women who work in such professions are processed. The policies of different countries and organizations that encourage gender equality in the working environment are comparatively analyzed. It is concluded that although there have been changes in society and today the conditions are more egalitarian, women in men’s jobs still encounter barriers such as gender prejudice, discrimination, unequal wages, glass and gray ceilings, and challenges in balancing private and business life. Changes in legislation, initiatives for the economic empowerment of women, and increased visibility of accomplished women in just such disciplines can contribute to reducing the gender gap. Their presence brings diversity, innovation, and
new perspectives, which makes the working environment better and progress inevitable. In the long term, education and changing social attitudes are crucial to achieving equality in all industries.
Keywords: „male“ occupations, gender stereotypes, discrimination and prejudice, gender equality, working environment
PRILOZI
ZENE U MODERNOM DRUŠTVU – X MEĐUNARODNA NAUČNA KONFERENCIJA „DRUŠTVENE DEVIJACIJE“
Janković Svetlana 2025. Žene u muškim poslovima. 449-458.